از دو سوی رود گاماساب از دشت حاشیه دیناور و مراتع قرمسین از تپه های دلفان و شهر باستانی هرسین این کوچ آغاز شده، رو به سوی جنوب به قشلاق برای داشتن چراگاه های سبز و حاشیه ای امن از زمستان. بعد از قلعه گنج بان و گذشت از رود کوچک چنار به میر مینگه می رسیدند و این منزلگاه امیر قوم است و تا رسیدن تمام افراد امیر در این مکان منزل میکرد.
آوای مال گنون از نواها و آواهای بومی ساکنان باتستانی زاگرس به معنای وقت حرکت ایل، طنین انداز دامنه های شمالی کوه گله و اسبی کوه می شد. در عبور از رودخانه گیزه رود پلی از جنس سنگ و ساروج با بیش از چهار دهنه خودنمایی می کرد و در پانصد متر آنطرف تر بوی تند گوگرد و سوختگی از منظره ای خبر می داد که نشانگر قدرت زیبایی و غظمت طبیعت بود. درآستانه تنگه بین دو کوه گله و سفید کوه در معبد و بستر آغازین سیمره چشمه گرماب چونان الماسی درخشان در دامن پر سخاوت زاگرس می درخشید و محلی بود به شستن خستگی ها و گرفتن شفا و تسکینآلام و پس از آن ادامه کوچ در حاشیه شرقی رود سیمره به سوی گرمسیر.
نام گرماب را زمانی که کودک بودم برای اولین بار شنیدم و زمانی که برای املین بار درخشش سبز آبی این چشمه را دیدم، زیبایی جادویی و گیرایی نیرو بخش افسون آب گرم را به داوری نشستم. بنا به تعریف هر گاه سطح ایستابی در منطقه ای محصور در لایه ای غیر قابل نفوذ بالاتر از سطح زمین باشد، هر گونه شکستگی یا شکاف در لایه ها موجب خروج آب و پدیده چشمه می گردد.
چشمه ها از دیر باز با شکل گیری تمدن انسانی ارتباطی تنگاتنگ داشته اند و آب آنها به مصارف مختلف شرب، شستشو،کشاورزی و... رسیده است. چشمه های آب گرم همانند چشمه های طبیعی هستند که در تمام طول سال دمای آب آنها از دمای محیط بیشتر می باشد و در اکثر موارد بوی تند گوگرد و ترشی مزه آب و یا گاهی کدورت آب از نشانه های چشمه های آب گرم است.
دلیل گرم بودن آب این چسمه ها می تواند علاوه بر فعالیت های آتشفشانی اعماق زمین، واکنش های هسته ای و شیمیایی، درجه گرمای زمین و یا حرکات زلزله باشذ. در مناطق آتشفشانی، آلب در حین عبور از کنار لایه های مذاب و یا داغ در حال سرد شدن گرم می شود و در مظهر چشمه دمای بالایی خواهد داشت. هر چه سرعت خروج آب و یا عمق منبع آب زیر زمینی بیشتر باشد آب دمای بالاتری خواهد داشت.
سرد شدن مواد مذاب درونی زمین(ماگما) ایجاد بخار آب کرده و در اثر فشار، بخار آب ایجاد شده به سمت بالا حرکت و بصورت چشمه های آب گرم در سطح زمین تظاهر می نمایند. آب گرم این چشمه ها علاوه بر خواص آب درمانی ناشی از انرژی حرارتی بعلت داشتن مواد معدنی با غلظتی بیش از 700 میلی گرم در لیتر شامل سولفات، کلسیم، بی کربنات منیزیم، سدیم و ... در درمان بسیاری از بیماری های مفصلی –عضلانی، پوستی و ... تاثیر شگرف و معجزه آسایی دارند.
چشمه گرماب هرسین در میان چشمه های آب گرم از خصوصیات ویژه و فوق العاده ای برخوردار است. این چشمه با دمای آب 49-47 درجه سانتیگراد یکی از گرم ترین آب های معدنی دنیاست. در اواخر حکومت پهلوی در فاصله زمانی سال های 53/50 یک اکیپ آمریکایی به سر پرستی فردی مستر جری و مستر رنکو به نام مطالعه ژئومرفولوژی منطقه جهت احداث سد بر روی قسمت ابتدایی رودخانه سیمره که از تلاقی دو رود گاماسیاب و قره سو از طرف غرب و رود های گزرود و سرشاخه های چنار از طرف استان لرستان(شرق) در منطقه مستقر شدند.
این اکیپ دوگمانمه یا غاز افقی در دو طرف رودخانه سیمره در دامان کوه های گله و سفید کوه و نیز یک گمانه عمودی در کف رود سیمره حفر کرده نمونه هایی از بافت خاک تا اعماق زیاد را جهت مطالعه در جعبه های لاک و مهر شده قرار داده و از منطقه خارج کردند. حجم و وزن بسیار زیاد این نمونه ها باعث شایعات شد. شایعه وجود معادن اورانیوم و بعد ها منیزیوم در این مناطق از همان اوان شکل گرفت. ولی در نقشه های مربوط به منابع معدنی ایرین هیچ ذکری از موضوع نشده و ظاهراً همان مطالعات احداث سد بیشتر به واقعیت نزدیک است.
در مورد محل چشمه گرماب زیباترین تعبیر در کتاب فرهنگ فارسی دکتر محمد معین، صفحۀ 1661 به چشم می خورد. بدین صورت که: \\\"رودخانه ای است که سر چشمه آن کوه الوند است. گاماساب از دشت اسدآباد و نهاوند در مقابل کنگاور جاری شده، دهلاقانی کوه را بریده، تشکیل تنگه های باریک متعدد در آن می دهد. بعد از آنکه رود دیناور ضمیمه آن می گردد،از پای کوه بیستون می گذرد و قبل ازبیستون به جنوب منحرف می گردد و از دره های کوچکی عبور می کند. سپس سیاه آب یا قره سو-که از مشرق کرمانشاه می گذرد و پل تنگی دارد که در جاده همدان به کرمانشاه واقع شده- بدان ملحق می شود. پس از آن از تنگه های گله عبور می کند. این تنگه ها از حیث مناظر طبیعی زیباترین تنگه های ایران به شمار می رود. این رود(سیمره) در تاریخ قدیم به نام او کنیou kni معروف بود\\\"
با توجه به تعبیر زیبای دکتر محمد معین از تنگه بین کوه گلهو سفید کوه به عنوان زیباترین زیباترین تنگه ایران، می توان به جرات سهم بالایی از جاذبه و زیبایی آن را مدیون چسمه گرماب الماس زاگرس دانست.
متاسفانه علیرغم موارد فوق و صد ها سخن ناگفته دیگر این جاذبه منحصر بفرد گردشگری علیرغم وجود پلی باستانی از عهد پیش از اسلام که شاید هنوز شناسایی هم نشده باشد و عرصه های بی نطیر منابع طبیعی هنوز ناشناخته و مهجور مانده است. همت مسئولین، احداث جاده مناسب، تامین امنیت، تعیین بهره بردار و هماهنگی و تعادل بین سازمان گردشگری و سایر دوایر دولتی می تواند این گوهر بی بدیل غرب کشور را در دسترس علاقمندان قرار دهد.
با تشکر از محمد قاضی در ارائه مطالب
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد