پایگاه خبری تحلیلی دیوانگاه18:26 - 1405/02/08
عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه:

علم در نگاه اسلام ابزاری برای تمدن‌سازی است

عضو هیأت علمی دانشگاه رازی با بیان اینکه علم در نگاه اسلام، ابزار بندگی است، گفت: تقلیل دادن علل پیشرفت به عامل انکار دین، یک خطای محاسباتی است که واقعیت‌های تاریخی و برنامه‌ریزی‌های کلان آموزشی و اقتصادی را نادیده می‌گیرد.

به گزارش دیوانگاه ،تورج زینی‌وند در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: تلاش برخی روشنفکران در ایران و جهان عرب برای تضعیف یا تحلیل مبانی دینی با عینک علوم تجربی، خطایی محرز و راهبردی است که آگاهانه یا ناآگاهانه، نسخه غربیِ تقابل دین و توسعه را دنبال می‌کند.

 وی افزود: این رویکرد پوزیتیویستی که در پی ارائه تصویری منفی از دین به بهانه دستیابی به عقل خلاق است، شاید با جغرافیای فرهنگی غرب سازگار باشد، اما به یقین با مبانی اصیل جهان اسلام در تضاد است.

عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه افزود: در اندیشه اسلامی، علوم دینی پایه سعادت بشری هستند و علوم تجربی نیز به عنوان ابزاری اثرگذار مورد اهتمام جدی قرار دارند، چرا که اصولا هیچ تقابلی میان وحی و تجربه در اسلام متصور نیست.

وی در ادامه به واکاوی ریشه‌های پیشرفت غرب پرداخت و تأکید کرد: توسعه تکنولوژیک در جهان غرب، تنها محصول دین‌گریزی نبوده، بلکه معلول عوامل متعددی نظیر تحول در نظام آموزشی، سرمایه‌گذاری بر نخبگان و حتی غارت منابع ملل مستعمره بوده است.

زینی‌وند با رد این ادعا که کنار گذاشتن دین «علة‌العلل» پیشرفت است، خاطرنشان کرد: علم‌زدگی افراطی در غرب حاصل عملکرد نادرست کلیسا در گذشته بود که نتایج مخربی همچون گسترش اندیشه‌های لائیکی و لیبرالیستی را به همراه داشت. تقلیل دادن علل پیشرفت به عامل انکار دین، یک خطای محاسباتی است که واقعیت‌های تاریخی و برنامه‌ریزی‌های کلان آموزشی و اقتصادی را نادیده می‌گیرد.

زینی‌وند همچنین به نقد فهم نواندیشان متأثر از فلسفه غربی پرداخت و بیان کرد: نگاه آن‌ها به فلسفه علم، با ماهیت واقعی این حوزه در دیدگاه اسلام اصیل در تقابل است.

 وی گفت: این سخنان به معنای نفی ضرورت بازخوانی علوم دینی یا تضعیف جایگاه علوم تجربی در مسیر پیشرفت بشریت نیست؛ بلکه نقد اصلی متوجه آن «علم‌گرایی افراطی» است که با کنار نهادن اصول وحیانی، به ترویج سکولاریسم و الحاد منجر می‌شود.

زینی‌وند افزود: اسلام با علمی که بخواهد جایگزین مبانی فرهنگی و اعتقادی شده و موج بی‌دینی می‌شود به شدت مخالف است، اما از نقدی که مایه پویایی دانش شود استقبال می‌کند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه، تعریف اسلام از دانش را فراتر از ابزارهای مادی دانست و تصریح کرد: علم در نگاه اسلامی، ابزار توسعه تمدنی، راه پرستش و بندگی و تجلی تواضع در برابر خالق است.

 زینی‌وند گفت: علم حقیقی آن است که وسیله خدمت به مردم و مایه سعادت، آرامش و کرامت انسانی باشد، نه ابزاری برای فخر‌فروشی و نفی حقایق متعالی.

 وی افزود: با پیوند میان تخصص تجربی و تعهد دینی است که جامعه می‌تواند به سوی تمدن‌سازی نوین اسلامی حرکت کرده و از آسیب‌های اخلاقی و اجتماعی ناشی از علم‌زدگی در امان بماند.

انتهای خبر/